Hackathon bir kriz yönetimi değil, krizin kendisidir. Kısa sürede uyumlu bir ekip oluşturup kısıtlı zaman ve imkanla ortaya bir şeyler çıkarmanızı gerektirir. Bu kriz anında normalde gözünüzden kaçmayacak birçok detayı atlamanız da son derece doğaldır.

Bu yazımda IoT hackathonları için ideal bir ekip kurmayı, proje seçimini, sunum anını ve jürilerin projeleri nasıl değerlendirdiğini anlatacağım.

İdeal Ekip

İyi bir ekip aynı işi yapan kişiler değil, farklı yönleriyle birbirini tamamlayan kişilerdir. Hackathonlarda çoğunlukla 4-5 kişilik ekipler kuruluyor. Ekip boyu ufaldığında iş yükü artar, çoğaldığında ise anlaşmazlıklar ortaya çıkmaya başlar. Bu yüzden 4-5 kişi üzerinden devam etmekte fayda var.

IoT Projesi geliştirecek bir ekibin teoride aşağıdaki gibi olması ideal olur.

  • Proje konusuna hakim arkadaş. Yönlendirme, araştırma ve sunumdan sorumlu. Aynı zamanda ekibe kahve ve atıştırma servisi yapabilir, sunum öncesi de aynı hizmeti ekibinden bekler.
  • Donanım programlamaya hakim arkadaş. Elektronik prototipin yapımından ve programlamadan sorumlu.
  • Prototip yapımına hakim arkadaş. Mekanizmanın yapımından ve elektronik parçaların entegre edilmesinden sorumlu.
  • Yazılıma hakim arkadaş(lar). Mobil ve web uygulamasının yapımından ve bulut sisteminin kurulumundan sorumlu.

Pratikte ise ekipler ya önceden tanışmış oluyor, ya da son dakika kuruluyor. Bu durumda, projenizin gereksinimlerini hesaba katarak yukarıdaki gibi bir görev dağılımı yapın ve herkesin sorumluluk alanını belirleyin.

Mühendis arkadaşlarımızın sunum konusunda süper güçleri olmadığını biliyoruz. Bir insandan her türlü yeteneği beklememek lazım. Ekibinizdeki en sosyal arkadaşı seçin ve sunumu bu arkadaşınız üstlensin.

Kriz anında ya kendinizi salarsınız ya da süper güçleriniz ortaya çıkar. Süper güçlerinizi keşfetmek için kendinizi zorlayın!

Proje Seçimi

Projeniz, onu nasıl yaptığınız ve nasıl sunduğunuz kadar önemli. Katıldığınız hackathonun bir teması bir de bazen alt teması vardır. Örneğin, Akıllı şehirler için IoT hackathonu gibi. Bir de hayalinizdeki proje... Katıldığınız hackathonda lütfen anafikre odaklanın. Bu alanda bir sorun bulun, bu sorunu konu dahilinde çözün.

Diğer önemli nokta projenizin boyutu. Büyük bir proje de seçseniz 1-2 gecede prototipini tamamlayabileceğiniz bir alt konu seçin ve oraya odaklanın. Projenizin vizyonuna büyük projenizi ekleyin. Bu ne sağlar? Jüriye çalışan bir demo yaparsınız. Projenizin vizyonu olduğunu aktarırsınız. İşi parçalara bölerek ilerletebileceğinizi kanıtlarsınız. Unutmayın, kimse sizden 2 gecede çok kapsamlı, tamamı çalışan bir proje beklemiyor. Can alıcı noktası prototip seviyesinde çalışan, yol haritası belirli ve gelir modeli olan bir proje bekleniyor.

Projenizi seçerken gelir modelini de göz önünde bulundurmalısınız. Projenizi kuruma mı satacaksınız, son kullanıcıya mı? Bir kez mi ödeme alacaksınız, abonelik yöntemini mi kullanacaksınız? Ekibinizin hayatta kalması ve projenizin devamı için mutlaka ayakları yere basan bir gelir modeline ihtiyacınız var.

Akılda kalmak önemli. Projenizde ilgi çeken bir nokta olsun. Hangisini bir gün sonra akşam yemeğinde arkadaşınıza anlatırsınız; akıllı kanalizasyon projesini mi, evcil hayvanınızla uzaktan da oynamanızı sağlayan bir uygulamayı mı?

Demo Sunumu

Lütfen, sunumunuza en çok akılda kalmak istediğiniz parçayla başlayın. İki saat masada proje dinlemek, heyecan verici olduğu kadar zorlayıcı bir süreç. Sunumunuza uykulu da olsanız güler yüzle başlayıp, heyecanlı bir noktayla devam ederseniz jüri masasında düşen nabzı hızlandırmış olursunuz.

Ben asık suratlı ekiplerden çok güler yüzlü, tadında eğlenceli ekipleri destekliyorum. Tabi ki yorgun olacaksınız, pozitif olmak elinizde. İletişim kurmak güzel bir şey, ekibinizdeki herkes kendisini kendisi tanıtsın, çok daha samimi ve kendine güvenen bir duruş olur.

Bazen jüri size moral vermek için samimi yorumlarda bulunabilir, sevimli şakalar yapabilir. Uykusuzluktan sinirlerinizin gevşediği bu anda vereceğiniz karşılık salonda soğuk rüzgar estirmemeli. 😊

Mutlaka, yaptığınızı gösterin. Siz, 2 gece, sonucu nasıl görünürse görünsün, o şeyi yaptınız. Çekinmeyin! Jürinizin en büyük heyecanı yaptığınızı görmek. 10 Dakika sonra anlattıklarınız değil, gösterdiğiniz zihinde kalacak. Siz yaptığınızın eksiklerini biliyor ve görüyorsunuz, eksikler sizde kalabilir. Neden uykusuz olduğunuzu sergileyin. 😴

Murphy sizinle. Sunumda İnternet çalışmayacak. Çalışsa bile cihazınız bağlanmayacak. Bağlansa bile servisiniz hata verecek. Evet, dün gece çalışan servisiniz. Parçalarınız çalışırken 15 saniyelik bir video çekin ve acil durum için sunumunuza ekleyin. (Sunuma eklediğiniz video da çalışmayacak. C Planı olarak GIF'iniz olsun.)

Sonuna nokta koyacağınız uzunlukta cümlelerden kaçının. Jüri yazdığınızı okumayacak, sunumunuzda paragraf gördüğünde birçok moral bozukluğunu aynı anda yaşayacak. Sunumunuzda yalnız fotoğraf, grafik, ekran görüntüsü ve şema olsun. Neyin ne olduğunu siz anlatın. O yüzden sahnedesiniz. Çoğunlukla nasıl anlattığınız, ne anlattığınızdan daha önemlidir. Göz temasına önem verin. Göz teması sizi heyecanlandıracaksa kişilerin alın hizzasına bakın.

Analizler her zaman övgü alır. Referansını vererek 1-2 analiz ekleyin; araştırmacı olduğunuz bilinsin. Dengeli olmak önemli, rakamlar yaptığınızın önüne geçmesin.

Bazen sunum hazırlarken gerekli gelen bir nokta sunum sırasında gereksiz gibi gelebilir. Hepimiz bunu yaptık, lütfen zaman sıkıntınız yoksa bir slaytı atlamayın. Bu çok amatör bir karmaşa görüntüsü veriyor. 5 Dakika süreniz varsa, 3 dakikalık sunum hazırlayın.

Son olarak, herkes hata yapar. Bazen bir şey çalışmamışsa, bunun çalışmadığını yalnız siz biliyor olabilirsiniz. Çaktırmayın. 😉

Jüri Nasıl Değerlendirir?

Jürilerimizin bazen eli kolu bağlı kalır. Jürinin önüne bir tablo gelir, kriterlere göre puanlaması istenir. Takımınızı ve projenizi çok beğenmiş olabilir, fakat kriterlere bakıldığında geride kalıyorsanız yapabileceği çok fazla bir şey yoktur. Bu yüzden oyunu kuralına göre oynamakta fayda var.

Kriterler genellikle projenin bir soruna çözüm olması, hedef kitlesinin bulunması, hayata geçirmede yol haritası olması, inovasyon içermesi, seçilen teknolojiyi hakkıyla kullanması, kullanıcı deneyimi, rakamsal verilerin bulunması ve prototipin işlemesi çevresinde döner. Katıldığınız etkinliğin temasına göre kriterleri tahmin edebilirsiniz. Sunumunuzda olası kriterlerin yanıtlarını vererek jüriye puanlamasında yardımcı olabilirsiniz.

Bazı etkinliklerde puanlama sonrası jüriler toplanır, puanı çok yakın projeler varsa ufak oynamalar yapabilirler. Çünkü her şey kriterlerle ifade edilemez. Kazanan proje bir başka yarışmaya ya da projeye yönlendirilecekse, örneğin uluslararası bir yarışmada ülkemizi temsil edecekse, proje kadar ekip de değerlendirilir. Hata durumunda nasıl toparladığınız, sunum yetenekleriniz, ekip içi ve dışı iletişiminiz gibi konular dikkate alınır.

Jüriler iş insanı ya da teknik kişilerin karışımından oluşabilir. Bu isimleri önceden öğrenip alanlarını araştırmaya çalışın. İş insanları projenizin pazardaki yerini, gelir modelini ve vizyonunuzu dikkate alacaktır. Teknik kişilerse kullandığınız teknolojinin projeniz alanına uygunluğunu, ne kadarını sizin geliştirdiğinizi ve gerçek hayata uygulanabilirliğini sorgular. Jürinin de bir insan olduğunu ve bazı şeyleri yanlış bilebileceğini unutmayın. Bir konuda fikir çatışmasına girerseniz jüriyle bilek güreşi yapmayın, olumlu bir şekilde söylediği konuyu araştıracağınızı ve projenizin gelişimi için bu bilgiyi kullanacağınızı belirtin.

Değerlendirme sürecinde en tehlikeli konu proje içeriğinizin başka bir yerden alındığının ya da önceden yapıldığının hissedilmesidir. Çoğunlukla jüriler bu tür durumları sezer ve şansınız sıfırlanır. Projenizde kayda değer miktarda (2 geceye sığmayacak) bir içerik varsa, sizin yaptığınız ve hazır kullandığınız kısımları belirtin. Projeniz önceden yapıldığı izlenimi veriyorsa ya başka bir proje seçin ya da yapım aşamalarının fotoğraflarını çekerek film şeridi gibi hızlıca nasıl yaptığınızı anlatın.

Özetlersek, adım adım jürinin kriterler için puan vermesine yardımcı olun, son dakika puan modifikasyonları için akılda kalıcı olmaya çalışın ve projenizi hackathonda yapmadığınız izlenimi oluşmasının önüne geçin.

Peki Sonra?

Hackathon ortamı birbirinizi tanımak için güzel bir fırsattır. Uykusuzken, stres altındayken ve çözüm ararken birbirinizin nasıl davrandığını keşfedersiniz. Tavsiyem, projeden çok ekibe önem verin. Uyumlu bir ekip yakaladıysanız gelecek planlarına başlayın. Projenizi modifiye edebilirsiniz ya da tamamen değiştirebilirsiniz. Jürinizin geribildirimleri olduysa bunları da hesaba katabilirsiniz. Ekibinizle iyi vakit geçirmediyseniz (bir hafta içinde bir araya gelip bir şeyler yapma isteği içinizde oluşmadıysa) hackathonun size kazandırdığı diğer güzellikleri kar saymalısınız. Her ekibin anlaşması, devamlı olması beklenemez; olmayacaksa zorlamanın bir kazancı olmaz.

Arkadaşlarınızla, organizasyonla ve mentörlerinizle aranızı sıcak tutabilirsiniz. Başka gruplardan gözünüze kestirdiğiniz kişilerle gruplaşabilirsiniz, organizasyon uygunsa gönüllüsü olabilirsiniz, mentörünüze fikirlerinizi danışabilirsiniz. Sormaktan çekinmeyin. Büyük olasılıkla grup çalışmasına açık olmayan kişi hackathona gelmez, paylaşıma önem vermeyen biri de mentör olarak sizinle vakit geçirmez.

Bu paylaşımlarınıza dikkat etmeniz harcadığınız emeğin size dönüşünü bir parça olsun artıracaktır. Sonucu ne olursa olsun birlikte geçirilen zamanlar size ufaktan ufaktan deneyimler kazandırmaya devam eder.

🙋‍♂️